Dưới đây là câu đố trung tâm chi phối thị trường ngoại hối.

Biên độ mục tiêu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) neo ở mức 3,50% - 3,75%. Lãi suất tiền gửi của Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) là 4,35%. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) bước vào phiên họp cuối tháng 7 với lãi suất chính sách chỉ ở mức 1,00%.

Những con số đó trông có vẻ như các thiết lập lãi suất thông thường của ngân hàng trung ương. Nhưng thực tế không phải vậy. Chúng đại diện cho ba câu chuyện kinh tế hoàn toàn khác biệt, ba bài toán lạm phát riêng biệt và ba động lực thu hút dòng vốn toàn cầu lệch pha.

Xuyên suốt tháng 7, khoảng cách chênh lệch này đã nâng đỡ đồng Đô la Úc, đẩy đồng Yên Nhật về gần các vùng giá thấp nhất nhiều thập kỷ và biến AUD/JPY thành một trong những công cụ phản ánh rõ nét nhất sự phân tách lãi suất toàn cầu.

Tóm tắt nhanh

Bảng xếp hạng các đồng tiền tiêu điểm

Đồng tiền tăng giá mạnh nhất: Đô la Úc

Đồng Đô la Úc nằm trong nhóm các đồng tiền chính tăng giá mạnh mẽ hơn trong tháng 7, giao dịch từ khoảng 0,6900 USD lên trên mốc 0,70 USD vào nửa cuối tháng.

Thoạt nhìn, lời giải thích có vẻ đơn giản: Úc có mức lãi suất tiền gửi 4,35%. Mức này cao hơn lãi suất chính sách của nhiều nền kinh tế tương đồng, và lợi suất tương đối cao hơn có thể làm tăng sức hấp dẫn cho đồng nội tệ.

Nhưng đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại là lý do tại sao RBA phải duy trì chính sách thắt chặt đến vậy. Lạm phát đã hạ nhiệt, nhưng áp lực giá cả cơ bản vẫn cao hơn phạm vi mục tiêu của ngân hàng trung ương. Điều đó khiến RBA có ít dư địa linh hoạt hơn so với kỳ vọng của thị trường.

Do đó, phiên họp ngày 11 tháng 8 không đơn thuần là một quyết định lãi suất thông thường: đó là bài kiểm tra xem liệu RBA có tin rằng bài toán lạm phát thực sự đang rút lui hay chỉ đang biến đổi hình thái.

Rủi ro và rào cản

Lợi thế lợi suất của đồng Đô la Úc mang trọng số lớn, nhưng nó không hoạt động cô lập.

Nền kinh tế Trung Quốc tăng trưởng 4,3% trong Quý 2 so với cùng kỳ. Con số đó nghe có vẻ kiên cường cho đến khi phân tích các yếu tố cấu thành: sản lượng công nghiệp tăng 5,3% trong tháng 6, doanh số bán lẻ chỉ tăng 1,0%, và đầu tư tài sản cố định giảm 5,7% trong nửa đầu năm.

Sự phân hóa đó rất quan trọng vì Úc không phơi nhiễm đồng đều với mọi phân khu của nền kinh tế Trung Quốc. Sản xuất nhà máy mạnh mẽ có thể hỗ trợ cầu đối với một số nguyên liệu thô, trong khi tiêu dùng hộ gia đình và đầu tư bất động sản yếu kém lại phát đi tín hiệu ngược lại.

Vì vậy, đồng Đô la Úc bước vào tháng 8 với hai lực kéo giằng co: thiết lập lãi suất của Úc mang tính nâng đỡ, trong khi sự phục hồi lệch pha của Trung Quốc thì ngược lại. Một đánh giá bớt thắt chặt hơn từ RBA có thể làm giảm lợi thế lãi suất của đồng nội tệ, và sự suy yếu kéo dài trong mảng xây dựng hoặc cầu hàng hóa Trung Quốc có thể tạo thêm rào cản. Tuy nhiên, lạm phát Úc dai dẳng có thể giữ cho kỳ vọng chính sách thắt chặt tiếp tục tồn tại.

Đồng tiền suy yếu nhất: Yên Nhật

Đồng Yên tiếp tục chịu áp lực giảm giá trên diện rộng trong tháng 7, với USD/JPY giao dịch quanh vùng 162,53 đến 163,00. Mức giá này rất đáng chú ý, nhưng cơ chế đằng sau nó còn quan trọng hơn.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã nâng lãi suất chính sách lên 1,00% vào ngày 16 tháng 6. Trong một thời kỳ khác, một đợt tăng lãi suất của Nhật Bản có thể được kỳ vọng sẽ hỗ trợ đồng Yên; nhưng ngược lại, đồng tiền này vẫn suy yếu.

Tại sao? Bởi vì thị trường ngoại hối không so sánh lãi suất hiện tại của một quốc gia với quá khứ của chính nó: họ so sánh nó với lãi suất có sẵn ở những nơi khác. Lãi suất chính sách 1,00% của Nhật Bản vẫn thấp hơn nhiều so với lãi suất 4,35% của Úc và biên độ mục tiêu 3,50% - 3,75% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.

Khoảng cách đó tiếp tục tạo động lực cho các hoạt động carry trade, nơi các nhà đầu tư vay bằng đồng tiền có lợi suất thấp hơn và giải ngân vốn vào các thị trường có lợi suất cao hơn.

Rủi ro và rào cản

Sự suy yếu của đồng Yên có vẻ như đã ăn sâu, nhưng điều đó không có nghĩa là nó vĩnh cửu. Thị trường tiền tệ có thể đảo chiều nhanh chóng khi các vị thế chật chội bắt đầu bị tháo gỡ.

Tín hiệu thắt chặt hơn từ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có thể buộc thị trường phải đánh giá lại tốc độ bình thường hóa chính sách dự kiến. Tương tự, sự sụt giảm của lợi suất Mỹ có thể thu hẹp bất lợi tương đối của Nhật Bản, và tâm lý né tránh rủi ro (risk-off) diện rộng có thể thúc đẩy các nhà đầu tư đóng các vị thế vay đồng Yên, tạo ra một nhịp đảo chiều tăng mạnh cho đồng tiền này.

Bình luận chính thức là một yếu tố khác: nếu đà suy yếu của đồng Yên diễn ra quá nhanh hoặc mất trật tự, thị trường có thể trở nên đặc biệt nhạy cảm với các phát biểu từ Bộ Tài chính Nhật Bản. Bài học rất đơn giản: một đồng tiền yếu có thể duy trì trạng thái yếu trong thời gian dài, cho đến khi các giả định nâng đỡ cho sự suy yếu đó bắt đầu thay đổi.

Cặp tỷ giá chéo tiêu điểm nhất: AUD/JPY

Nếu có một cặp tiền tệ phản ánh trọn vẹn sự phân tách chính sách tại Châu Á - Thái Bình Dương, đó chính là AUD/JPY.

Một bên là Úc, với mức lãi suất 4,35%, phơi nhiễm với thị trường hàng hóa và bài toán lạm phát buộc chính sách phải thắt chặt. Bên còn lại là Nhật Bản, với lãi suất 1,00%, phụ thuộc nặng nề vào năng lượng nhập khẩu và một ngân hàng trung ương đang dịch chuyển thận trọng hướng tới bình thường hóa.

Chênh lệch lãi suất chính sách là 3,35 điểm phần trăm. Đó không phải là một chi tiết phụ: đó là cơ chế mỏ neo điều phối cặp tiền tệ chéo này.

Yếu tố nào có thể thay đổi triển vọng?

Logic hiện tại nâng đỡ AUD/JPY rất rõ ràng: Úc có lãi suất cao hơn, Nhật Bản có lãi suất thấp hơn, và nhu cầu carry trade ưu ái vế Đô la Úc. Nhưng thị trường hiếm khi phá vỡ vì câu chuyện rõ ràng trở nên rõ ràng hơn: họ phá vỡ khi câu chuyện rõ ràng đó ngừng hoạt động.

AUD/JPY có thể tiếp tục được hỗ trợ nếu RBA duy trì lập trường thắt chặt và BOJ tiếp tục dịch chuyển từ tốn. Lực hỗ trợ đó có thể suy yếu nếu lạm phát Úc giảm nhanh hơn dự kiến, RBA đưa ra quan điểm bớt thắt chặt hơn hoặc cầu hàng hóa Trung Quốc suy giảm.

Một tín hiệu hawkish (diều hâu) hơn từ BOJ có thể hỗ trợ đồng Yên, trong khi lợi suất Mỹ giảm hoặc một nhịp né tránh rủi ro diện rộng cũng có thể kích hoạt làn sóng giải thoái các vị thế carry trade. Câu hỏi cốt lõi không đơn thuần là ngân hàng trung ương nào có lãi suất cao hơn hôm nay, mà là ngân hàng trung ương nào có thể mang lại bất ngờ cho thị trường vào ngày mai.